MTIB

Mae Sefydliad y Deillion Merthyr Tudful (MTIB) yn fusnes cynhyrchu sefydledig sydd wedi ymgartrefu yn y dref ers 90 mlynedd, gan ei wneud y cynhyrchwr hynaf yn yr ardal.

Dechreuodd y sefydliad ym 1923 ym Mhontmorlais fel gweithdy i 14 o lowyr dall oedd yn gwehyddu basgedi a gwau sanau oedd yn cael eu gwerthu wedyn o siop ar flaen yr adeilad.

Tyfodd y dewis o nwyddau i gynnwys cynhyrchu brwsys a mopiau. Ac yn y 1960au, pan ddechreuodd y Sefydliad gyflogi pobl ag anabledd - yn ogystal â phobl ddall ac â nam ar eu golwg - roedd gan y busnes y sgiliau angenrheidiol i ehangu ei nwyddau ymhellach i gynnwys fframiau a chydrannau ar gyfer y diwydiant dodrefn.

Yn dilyn tân yn y gweithdy ym 1981 bu’n rhaid adleoli i Gefn Coed, er bod siop MTIB yn parhau i fod yng nghanol y dref nes iddo gau yn derfynol ym 1996. Ond parhaodd y Sefydliad i fynd o nerth i nerth, hyd yn oed yn gwneud botymau ar gyfer dillad enwog Laura Ashley.

Yn 2006, symudodd y busnes i’w adeiladau presennol ym Mhentrebach, Merthyr Tudful, a gafodd eu datblygu ymhellach fel rhan o’r prosiect Glasbrint £3m a gafodd ei gyllido gan arian Amcan Un Ewrop.

Erbyn heddiw mae MTIB yn cyflogi 35 o bobl yn cynhyrchu nwyddau pren/ cardfwrdd a botymau wedi eu gorchuddio â defnydd ac mae ganddo adeiladau modern gyda ffatri 15,000 troedfedd sgwâr, swyddfeydd, dau lawr o ystafelloedd hyfforddi ac ystafell TGCh.

Mae cynllun lleoli â chymorth, a ddechreuodd ym 1988 i helpu gydag integreiddiad i’r gymuned a hyrwyddo datblygiad personol gweithwyr ag anabledd, wedi parhau fel hanner arall y busnes. Ynghyd â staff cymorth ar gyfer ei gangen gweithgynhyrchu, ceir cyfanswm o 55 o staff.

Er 2005, mae’r cwmni wedi uwch-sgilio, cyfeirio, cefnogi neu ddod o hyd i gyflogaeth i dros 1,500 o bobl, gyda 142 o bobl leol yn symud i gyflogaeth yn 2012/13, 69 i ddysgu pellach a 104 yn cyflawni cymwysterau achrededig.

Yn Ionawr 2012, dyfarnwyd £79,880 o gyllid refeniw SEWCED i MTIB ar gyfer rôl rheolwr datblygu busnes newydd, a £15,525 tuag at brynu peiriant sandio a fan newydd, gyda’r nod o ddatblygu cynnig gwerthu’r busnes ymhellach.

Yn y flwyddyn gyntaf o werthu ystod o ddodrefn gardd a siediau ar eBay a’i wefan, cododd gwerthiant o 300%, gan gynhyrchu rhyw £55,000 o incwm ychwanegol. Parhaodd hyn i gynyddu o 50% yn 2013, gyda gwerthiant o oddeutu 400 o feinciau picnic plyg a chadeiriau Adirondack MTIB. Mae hyn wedi golygu cynnydd o 25% mewn gwerthiant cyffredinol am yr ail flwyddyn yn olynol, gan helpu i sicrhau bod y llawr siop yn fusnes cynhyrchu hunangynhaliol drwy ei hawl ei hun (ar wahân i elfen cyflogaeth a hyfforddi’r busnes). Mae’r trosiant rhagweledig ar gyfer 2012/13 tua £1.5m, gydag oddeutu 80% o incwm yn dod o werthu nwyddau neu gyflenwi cytundebau.

Ers Mehefin 2013, mae MTIB hefyd wedi bod yn adeiladu ceginau fflatpac ar gyfer Cartrefi Cymoedd Merthyr ac mae’n gweithio’n galed i fod yn rhan o fwy o gadwyni cyflenwi, i landlordiaid cymdeithasol ac i’r sector cyhoeddus a phreifat.

“Mae buddiannau cymunedol fel sy’n cael eu hyrwyddo gan Lywodraeth Cymru i’w cynnwys mewn cadwyni cyflenwi yn cael eu cyflawni fel sgil gynnyrch o brynu nwyddau neu wasanaethau gan fenter gymdeithasol ac, yn achos cwsmeriaid MTIB, helpu i gynnal swyddi i bobl anabl a dan anfantais, gan ddychwelyd dros £700,000 o gyflogau i’r economi leol bob blwyddyn,” meddai’r Rheolwr Datblygu Busnes Dr Nicola Perkins.